Οδοιπορικά



Μαρόκο





Νικήτας Στανέσκου





Πολωνία





















Νικήτα Στανέσκου
Από τη γενιά του Labis
Αθήνα 1985

Η μελέτη για το Ρουμάνο ποιητή Νικήτα Στανέσκου (NICHITA STANESCU) και το έργο του, βραβεύτηκε από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, σε Πανελλήνιο διαγωνισμό με πρώτο (Α΄) βραβείο Πνευματικής αξίας Α΄ τάξεως.


ΕΙΣΑΓΩΓΗ


Με τη ρουμάνικη λογοτεχνία και ποίηση δεν είχα ιδιαίτερη γνωριμία και οι γνώσεις μου ήταν πολύ περιορισμένες.

Η μοίρα όμως έπαιξε ένα παράξενο παιχνίδι και μ’ έσπρωξε να πέσω στην αγκαλιά της ρουμάνικης πνευματικής λογοτεχνικής και καλλιτεχνικής κουλτούρας, όταν στα 1983, βρέθηκα στο Βουκουρέστι, σαν αντιπρόσωπος της χώρας μου και της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, στο διεθνές συμπόσιο και φεστιβάλ Ποίηση – Ειρήνη.

Την εκδήλωση οργάνωσε η Ένωση Συγγραφέων της Ρουμανίας και οι Ρουμάνικες Κρατικές Αρχές.

Μια από τις ημέρες του συμποσίου επρόκειτο να συναντήσω τον μεγαλύτερο σύγχρονο Ρουμάνο ποιητή της γενιάς του ’60, της γενιάς του LABIS, του Νικήτα Στανέσκου (NICHITA STANESCU).

Η συνάντηση αυτή δεν έγινε ποτέ. Ο ποιητής Νικήτα Στανέσκου πέθανε στις 13 το βράδυ ξημερώνοντας 14 Δεκεμβρίου στα μέσο της εκδήλωσης για την Ειρήνη, κι εγώ τον αποχαιρέτισα νεκρό στο επιβλητικό μέγαρο της, Ένωσης Συγγραφέων της Ρουμανίας σε ένα απλό φέρετρο σκεπασμένο κάτω από την ρουμάνικη σημαία, το εθνικό σύμβολο της χώρας του. Αντίκρισα μόνο το νεκρό πρόσωπό του και τη νεκρή του όψη.

Έτσι άρχισα να ερευνώ και να γράφω αυτή τη μελέτη για τη ζωή και το έργο του, που βραβεύτηκε με πρώτο βραβείο πνευματικής αξίας Α΄ τάξεως από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών σε Πανελλήνιο διαγωνισμό που οργάνωσε η ίδια.

Στο διαγωνισμό πήραν μέρος με μελέτες τους Έλληνες λογοτέχνες και ποιητές του εσωτερικού και εξωτερικού της χώρας μας. Την επιχορήγηση των βραβείων έκανε ο λογοτέχνης, ποιητής, τεχνοκριτικός Νίκος Στασινόπουλος πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, του αρχαιότερου λογοτεχνικού σωματείου της χώρας.

Στην τελετή απονομής των βραβείων που έγινε στις 19 Δεκεμβρίου 1984, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών στην Αθήνα, σε σύντομη ομιλία μου είπα προς το εκλεκτό ακροατήριο όσα παρακάτω αναφέρονται:

«Κύριε Πρόεδρε της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, Πανοσιολογιότατε, Εκλεκτοί καλεσμένοι Κυρίες, Δεσποινίδες και Κύριοι.

Αισθάνομαι ανάμικτα συναισθήματα χαράς και συγκίνησης για την σημερινή μου διάκριση. Η απονομή του Πρώτου (Α΄) βραβείου πνευματικής αξίας Α΄ τάξεως είναι για μένα ένα κίνητρο να συνεχίσω με μεγαλύτερο ζήλο και με μεγαλύτερο θάρρος, στο δύσκολο λογοτεχνικό δρόμο. στο δρόμο της πνευματικής δημιουργίας.

Το θέμα του διαγωνισμού σε διεθνή επίπεδο που προκηρύχθηκε από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών με την προσωπική προσφορά του χρηματικού επάθλου από τον Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών κ. Νίκο Στασινόπουλο, δεν ήταν απλό και εύκολο. Γιατί, να παρουσιάσεις τη ζωή και το έργο ενός ανθρώπου και πολύ περισσότερο ενός ποιητή με διεθνή ακτινοβολία πρέπει να ξεπεράσεις πολλές δυσκολίες και πολλά προβλήματα.

«Η ζωή λοιπόν και το έργο του ρουμάνου ποιητή Nικήτα Στανέσκου (NICHITA STANESCU) που ήταν το θέμα του διαγωνισμού, για μας τους Έλληνες είχε το πρόσθετο στοιχείο της γλώσσας και την έλλειψη στοιχείων στο χώρο των γραμμάτων στη δική μας χώρα.

Το Nικήτα Στανέσκου επρόκειτο να γνωρίσω προσωπικά με την πρόθυμη μεσολάβηση του καθηγητή του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου κ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, πριν ένα χρόνο στις 11-18 Δεκεμβρίου στα 1983, όταν σαν εκπρόσωπος της Ελλάδας και της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, βρέθηκα στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας. στο διεθνές συμπόσιο Ποίηση – Ειρήνη, που οργάνωσε η Ένωση Συγγραφέων της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ρουμανίας σε συνεργασία με τις Ρουμάνικες Αρχές.

Όμως το δικό μας ραντεβού, προηγήθηκε το δικό του ραντεβού με την αιωνιότητα. Σαν καθήκον και υποχρέωση σε έναν πνευματικό συνάνθρωπό μου, έψαξα και βρήκα, όσα στοιχεία ήταν δυνατόν και όσα μπόρεσα ξεπερνώντας τις δυσκολίες της γλώσσας, επιστρατεύοντας αγαπημένα πρόσωπα και φίλους μου και παρουσίασα αυτήν την μελέτη που βραβεύεται σήμερα με το πρώτο (Α΄) βραβείο πνευματικής αξίας Α΄ Tάξεως.

Πριν σας διαβάσω ένα απόσπασμα από τη μελέτη που αποτελεί τον επίλογό της, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου κ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς (VICTOR IVANOVIC), τον Υφηγητή του Πανεπιστημίου του Ιασίου κ. Αντρέα Ραδο (ADREA RADO), που βρίσκεται σήμερα κοντά μας, την Δ)δα Οάνα Λουνγκέσκου (ΟΑΝΑ LUNGESCU), και τον ζωγράφο κ. Σορίν Ντουμήτρεσκου (SORIN DUMITRESCU) από ρουμάνικης πλευράς που με βοήθησαν με τα πολύτιμα στοιχεία που μου έστειλαν για την μελέτη μου.

Eπίσης για τις μεταφράσεις και την απόλυτο συμπαράσταση στο έργο μου, ευχαριστώ την αγαπημένη μου γυναίκα Μαίρη. Καθώς και την κ. Ελπίδα Πουρνάρα. Θα ήταν παράλειψη αν δεν ευχαριστούσα τον εκλεκτό λογοτέχνη Κ. Στρατή Χατζηπαναγιώτου για τις μεταφράσεις αποσπασμάτων από τη ρουμάνικη εφημερίδα της Έωσης Συγγραφέων της Ρουμανίας «ROMANIA LITERARA». Τέλος ευχαριστώ την Επιτροπή του διαγωνισμού που έκρινε το έργο μου, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις δυσχέρειες που αντιμετώπισα σ’ αυτό το τόσο δύσκολο θέμα του διαγωνισμού.

- Μεγάλε μας ποιητή, στις 13 προς 14 Δεκεμβρίου πέρασες στην κοινωνία της σιωπής. Πέρασες όμως αθάνατος, και ασύνορα διαλαλών. Και σ’ όλους κατανοητός στις σκέψεις σου και στα μηνύματά σου. Εσύ στρατιώτης της ζωής, χάθηκες σιγά-σιγά, μέχρι που τα μάτια σου, ω! τα μάτια σου, έγιναν μια χούφτα πνεύμα κι όλος ο λαός σου κι’ όλοι οι λαοί, τώρα και πάντοτε, θα κοινωνούν τα μηνύματά σου και τις ιδέες σου.

Στο λιτό και επιβλητικό κτίριο της, Ένωσης Συγγραφέων, στις 14 Δεκεμβρίου παρέδωσες την πνευματική σκυτάλη στο λαό σου, στους λογοτέχνες και πνευματικούς ανθρώπους της Ρουμανίας και στους αντιπροσώπους των 13 κρατών που συμμετείχαν στο διεθνές συνέδριο - συμπόσιο και φεστιβάλ ποίησης. (Διεθνές συμπόσιο και φεστιβάλ ποίησης «Ποίηση – Ειρήνη» 11-18/12/1983, Βουκουρέστι Ρουμανίας).

Και συ, μια σωρός, το «αεί αμετάβλητον» κάτω από τη σημαία, το εθνικό σύμβολο της χώρας σου.

Και η ματιά σου, Ω!.. η ματιά σου!, πέτρινη, νεκρή, πίσω από μια φωτογραφία.

Ας είναι μια αναφορά και μια ανάμνηση στο έργο σου αυτή η μελέτη μου και συ, αν δε με βοήθησες με την παρουσία σου, παρά μόνο με το πνεύμα σου, που προσπαθώ να κατανοήσω και να επικοινωνήσω, αγαπητέ ποιητή, δεν σου κρατώ κακία, δεν φταις εσύ.

Εγώ πήρα μεγάλο βάρος να σηκώσω. Κι’ αν δεν μπόρεσα να μην παραλείψω, μην μου κρατήσεις κακία. Εγώ προσπάθησα.-